تصنیف یک بازیکن کوچک:
نقد یک فروپاشی پرطمطراق و هشداری برای عصر قمارهای آنلاین
آرایش عروس: پیام فیلم، خصوصاً برای نسل جوانی که در ایران و بسیاری نقاط جهان، به آسانی و از پشت صفحه های گوشیهای همراه با سایت ها و اپلیکیشن های رنگارنگ قمار مواجه می باشد، می تواند آموزنده و هشداردهنده باشد.
سرویس فرهنگ و هنر مشرق
- «تصنیف یک بازیکن کوچک» از نظر سبک بصری، لوکیشن های خیره کننده و بازیهای پرزرق وبرق، چیزهای زیادی برای عرضه دارد؛ اما همه این هیاهو در خدمت داستانی قرار گرفته که اعتیاد به قمار و تأثیر آن بر زندگی افراد را بررسی کند.
این فیلم که از رمان تحسین شدهٔ «لارنس آزبورن» (۲۰۱۴) اقتباس شده، نمونه ای دیگر از پیوند میان فرم و محتوا است. این اثر با جلوه های بصری چشم گیر و لوکیشن های مجلل خود بیننده را جذب می کند و در نهایت داستان و شخصیت هایی عمیق عرضه می کند که در زیر سایهٔ روشهای فنی فیلمسازی سنگینی می کنند.
بیشتر بخوانید:
طراحی سینمایی برای پاپ شدن یک تراجنسیتی / راز تاریک کاردینال های واتیکان افشا شد کارگردانی این پروژه را «ادوارد برگر» بر عهده دارد. برگر که با فیلمهای اخیرش مانند «در جبهه غرب خبری نیست» (۲۰۲۲) و «مجمع کاردینال ها» (۲۰۲۴) توجه جوایز معتبر بین المللی را به خود جلب کرد، این دفعه نیز سبک آگاهانه و بصری محورش را ادامه داده است. فیلم برداری در لوکیشن های واقعی و پرزرق وبرق ماکائو، انبوهی از نماهای خیره کننده اما اغلب گیج کننده خلق کرده که بنظر می رسد هدف اصلی آن انحراف توجه از ضعف اساسی فیلم نامه است.
فیلمنامهٔ این اقتباس را «روآن جافی» (نویسندهٔ «۲۸ هفته بعد»، ۲۰۰۷) نوشته و روایت در ایجاد یک مطالعه شخصیتی عمیق یا ایجاد حس خطر و تعلیق برای تماشاچی ناکام نمی ماند. شخصیت اصلی فیلم، با وجود ایفای «کالین فارل» با تمام انرژی و تعهد خود – که در طول ۱۰۱ دقیقه فیلم در حالتی از فروپاشی عصبی، اضطراب ظاهر می شود و برای مخاطب باورپذیر است.
**فارل در نقش یک «شبح حقه باز»
«کالین فارل» در فیلم «تصنیف یک بازیکن کوچک»، در نقش «لرد دویل»ظاهر می شود؛ یک کلاهبردار قمارباز که به ماکائو پناه برده تا از گذشته جنایی خود بگریزد. او با ظاهری بطورکامل حساب شده — شامل کت وشلوارهای مخملی، کراوات های ابریشمی و سبیلی باریک — اهتمام دارد خودرا به عنوان یک قمارباز بزرگ مقیاس جا بزند.
حتی در میز بازی باکارات (بازی مورد علاقه اش، در ادای دینی به جیمز باند) دستکش های چرمی می پوشد، ژستی پرزرق وبرق که بالاتر از هر چیز، فریبندگی شخصیت را نمایان می کند.
ساکنان محلی «ماکائو» به او لقب «گوای لو»داده اند — یک اصطلاح کانتونی به مفهوم «بیگانه» یا «مرد شبح گونه». این نام به درستی بر بی هویتی و عدم تعلق او دلالت دارد. دویل، اسیر نیاز وسواس گونه به قمار، نوشیدن شامپاین و مصرف افراطی روم سرویس است. در اوج تنهایی، بازتاب چهره اش در آینه به صورت شبحی دهان گشوده ظاهر می شود، نمادی ساده انگارانه از خلأ درونی او که ساکنان ماکائو نیز آنرا احساس می کنند و از آن می هراسد.
نمایش قابل توجه فارل، شخصیت دویل را از علامتهای بصری و کلیشه های رفتاری دور می کند تا فیلم به مطالعه ای روان شناختی عمیق و ملموس. و نمادین زندگی و زیست قماربازها تبدیل گردد.
در میان این هرج و مرج، فشار بیرونی نیز بیشتر می شود. دویل که بطورکامل ورشکسته شده، برای یافتن چند اسکناس جهت ادامهٔ قمار تلاش می کند، در حالیکه مدیریت هتل به او برای تسویهٔ بدهی ۳۵۰ هزار دلاری خود مهلتی کوتاه داده است. هم زمان، «سینتیا» (با بازی تیلدا سوئینتن)، یک کارآگاه خصوصی مصمم، در تعقیب اوست تا نزدیک به یک میلیون پوند که دویل از یک زن سالخورده در لندن کلاهبرداری کرده، پس بگیرد.
در اوج بحران مالی دویل، زنی مرموز به نام «دائو مینگ» (با بازی فالا چن) وارد داستان می شود. فیلم هیچ زمینه ی عاطفی محکمی برای رابطه ی این دو نمی سازد، اما به طرزی مبهم و نمادین، پیوندی قویتر از یک آشنایی ساده بین آنها شکل می گیرد. این ارتباط، مانند خیلی از عناصر فیلم، بیشتر در خدمت ایجاد فضا و پیش برد طرح های نمایشی است تا خلق یک داستان عاشقانه یا حتی یک اتحاد استراتژیک باورپذیر.
***یک تمثیل بصریِ پرهزینه دربارهٔ خطر اعتیاد به قمار
«تصنیف یک بازیکن کوچک» از اولین نماها، با جسارت تمام توان بصری خودرا به رخ می کشد و در عمق بخشیدن به زیبایی شناسی ویرانگر قمار موفق عمل می کند. تمرکز اصلی فیلم، نه بر هیجان یا استراتژی بازی، که بر زوالِ قمارباز و فرسایش هویت فرد قمار باز است. شخصیت ها—در راس آنها لرد دویل—با ولعی سیرناشدنی به قمار و مشروب پناه می برند و کم کم از خود واقعی و آرزوهایشان دور می شوند.
با این حال، همین انتخاب نیز دست آوردی دوگانه دارد. فقدان عمق احساسی در شخصیت دویل—که شاید بازتابی از تهی شدگی خود شخصیت باشد—در نهایت موجب می شود مخاطب نتواند بطور کامل با مصیبت او همراهی کند. ما زوال او را از دور تماشا می نماییم، گویی به یک مورد مطالعه ی لطمه شناختی نگاه می نماییم، نه به رنج یک انسان. این فاصله گذاری عاطفی، باآنکه امکان دارد عمدی باشد، اما از شدت دراماتیک فیلم و تاثیر هشدار اخلاقی آن نمی کاهد. بالاخره، دویل بیشتر به نمادی از یک بیمار دچار قمار تبدیل می شود.
فیلم آگاهانه بر کلیشهٔ «قماربازی محتاج برد نهایی» تکیه می زند، اما این تکیه گاه بالاتر از آنکه به تحلیل روان شناختی بینجامد، صرفا موقعیتی نمایشی و اغراق شده برای نمایش زوال اخلاقی فراهم می آورد. علاقه های بزدلانه و ترس های شخصیت، بیشتر در خدمت جلوه های بصری و سبک کارگردانی قرار می گیرند تا کاوشی درونی و تعجب آور.
با این حال، جاذبهٔ اصلی این تریلر روان شناختی—دست کم از دیدگاه های مشخص—در فاخر و شاعرانه بودنِ روایت و پیام اخلاقی آشکار آن نهفته است. داستان، هشدار جدی ای دربارهٔ تباهی ناشی از قمار ارائه می کند. این پیام، بخصوص برای نسل جوانی که در ایران و بسیاری نقاط جهان، به آسانی و از پشت صفحه های گوشیهای همراه با سایت ها و اپلیکیشن های رنگارنگ قمار رو به رو است، می تواند آموزنده و هشداردهنده باشد. فیلم، دنیای قمار را نه به عنوان عرصه ای جذاب، که به مثابه دامی فریبنده و ویرانگر به تصویر می کشد.
از نگاهی دیگر، می توان اظهار داشت که ابهام شخصیت ها و فقدان عمق احساسی شان، بشکلی تلخ و واقع گرایانه، خود بخشی از بازنمایی مبارزه با اعتیاد و قمار است.
دویل موجودیتی یک بعدی است: او از سر تا پا یک قمارباز است. حتی حضور یک نیروی مرموز (دائو مینگ) یا دسترسی ناگهانی به مخزنی مخفی از پول—که مجاز به استفاده از آن نیست—نمی توانند غریزه ی ویرانگر او را در لحظه ای بحرانی مهار کنند. با به تصویر کشیدن این قدرت فلج کننده و غیرمنطقی اعتیاد به قمار، با عرضه راه نجاتی جادویی یا تبدیلی ناگهانی، ادوارد برگر شجاعانه از کلیشه های رایج سینما در ساخت ضدقهرمان های تراژیک و قابل همذات پنداری فاصله می گیرد.
در نهایت، «تصنیف یک بازیکن کوچک» اثری است با تضادی آشکار: شکلی فاخر و پیامی ساده. در حالیکه در ارائهٔ لایه های پیچیده روانی شخصیت اصلی خود عمیق می شود و در انتقال هشدار اخلاقی خود—به ویژه برای مخاطب جوان در معرض خطر قمارهای آنلاین—کاملاً صریح و بی پرده است. این فیلم بالاتر از آنکه یک مطالعهٔ شخصیتِ عمیق باشد، یک تمثیل بصریِ پرهزینه دربارهٔ خطر اعتیاد به قمار است.
یک وعظ اخلاقی سینمایی با سبکی مستقل
«تصنیف یک بازیکن کوچک» را می توان یکی از غیرمعمول ترین و صریح ترین فیلمهای اخلاق محور در کارنامهٔ نتفلیکس دانست. این اثر به عمد از روایت سنتی مبتنی بر پیرنگ و شخصیت پردازی عمیق فاصله می گیرد و بجای آن، از تمثیل و نمادگرایی برای انتقال پیام خود بهره می برد. تنها پانزده دقیقه بعد از شروع، فیلم با نماهایی انفجاری مسیر خودرا مشخص می کند: خودکشی مرموز یک شخصیت (احتمالاً دویل). این صحنه، فیلم را از داستان خطی یک قمارباز ورشکسته خارج کرده و به قلمرو مراسم ها و اسطوره های محلی ماکائو، بخصوص «جشن ارواح گرسنه» می کشاند. این جشن، که بر محور طمع بی کران ارواح سرگردان می چرخد، آیینهٔ تمام نمای روانِ خود شخصیت اصلی می شود.
در این مسیر نمادین، دائو مینگ (فالا چن) به عنوان یک راهنمای معنوی مرموز عمل می کند که در فضاهایی دوگانه—از کلبه ای آرام در جزیره لاما تا آپارتمانی خالی در ماکائو—در نوسان است. حضورش، بعد از هشدار دربارهٔ ارواح گرسنه، هرچه بیشتر با ابهام و رنگ وبوی ماورایی آمیخته می شود و او را به بخشی جدایی ناپذیر از اسطوره شناسی فیلم بدل می سازد.
زیبایی و قدرت فیلم در همین تعالی پیام از راه فرم است. «تصنیف یک بازیکن کوچک» بدنبال ایجاد تعلیق یا لذت بصری مقطعی نیست. حتی صحنه های تجمل، از نوشیدن شامپاین تا کشیدن سیگار، با طعمی از زهر و نفرت همراه می باشد. دویل نه طالب این تجملات که اسیر آن هاست. همین مورد، عمل به ظاهر رستگارکننده او—سوزاندن پولی که برنده شده—را به اقدامی پوچ و بی معنا مبدل می کند و پیام غائی فیلم را فریاد می زند: در دایرهٔ بستهٔ اعتیاد و طمع، «رستگاری» به مفهوم کلاسیک آن وجود ندارد.
تماشاگر در پایان، نه با یک قهرمان برای همذات پنداری، که با سری از نمادها و پرسش های اخلاقی روبرو می شود. شخصیت های مبهم فیلم، زمینه ساز تاملی هستند درباره ی ارزش لحظه های زندگی، رویارویی صادقانه با واقعیت و انتخابِ دشوارِ «دست کشیدن از وسوسهٔ «بردن» و شروعِ واقعیِ «زندگی کردن». بالاخره، این اثر کمتر یک سرگرمی و بیشتر یک منظومهٔ تصویری مدرن دربارهٔ بلای اعتیاد است که پیامش را نه از راه دل ربایی، که از راه بی رحمیِ یک تمثیل، القا می کند.
اعتیاد به قمار، سرگرمی نیست
فیلم بالاتر از آنکه صرفا روایتی درباره ی باخت و برد باشد، داستانی درباره ی اعتیاد به قمار، تباهی روانی و اخلاقی، و تلاش بی ثمر برای جبران باخت ها عرضه می کند.
شخصیت اصلی یک معتاد به قمار است که زندگی اش را در بدهی های عظیم و بی نتیجه بودن امید به برد می گذراند. فیلم نشان میدهد حتی زمانیکه خوش شانسی لحظه ای ظاهر می شود، بخت وباخت و زیاده روی قماربازانه نمی تواند مشکلات اخلاقی و درونی را حل کند و در نهایت پیام اخلاقی فیلم به هشدار در مورد اصرار به جبران باخت ها اشاره دارد.
فیلم تلاش می کند اعتیاد به قمار را به اندازه شکست شخصی و معنوی نشان دهد و با ترسیم رفتارهای تکراری و بی هدف کاراکتر، تماشاچی را به تفکر درباره ی ارزش زندگی واقعی و خطر غرق شدن در جبران باخت ها و پول پرستی وا می دارد. فیلم تلاش می کند اعتیاد به قمار را به اندازه شکست شخصی و معنوی نشان دهد و با ترسیم رفتارهای تکراری و بی هدف کاراکتر، تماشاچی را به تفکر درباره ی ارزش زندگی واقعی و خطر غرق شدن در جبران باخت ها و پول پرستی وا می دارد.
داستان قمارباز درگیر بدهی، تظاهر و لایتناهی بودن چرخه باخت و امید به برد است. این مورد موجب می شود تماشاچی درباره ی پیام اخلاقی درمورد قیمت واقعی زندگی در مقابل وسوسه قمار تأمل کند.
داستان برای نمایش گناه، وسواس و فروپاشی فردی که به تکرار قمار اعتیاد دارد طراحی شده و نه صرفا جستجوی “یک برد بزرگ”.
فضای ساخت فیلم — خیابان های نئون نشده ماکائو، بازتاب های لایتناهی — مانند نمادی بصری از لایتناهی بودن چرخه قمار و جست وجوی لایتناهی برای مدلول است که پیام اخلاقی قمار و اعتیاد را پررنگ تر می کند.
سقوط اخلاقی و روانی شخصیت: تمرکز فیلم بر زندگی شخصیت در دنیای مصنوعی قمار و ارزش های غلط انسانی است و این پیام که قمار می تواند انسان را از ریشه های واقعی اش جدا کند را منتقل می کند.
بطور خلاصه این نام به درستی بر بی هویتی و عدم تعلق او دلالت دارد. فقدان عمق احساسی در شخصیت دویل—که شاید بازتابی از تهی شدگی خود شخصیت باشد—در نهایت سبب می شود مخاطب نتواند به طور کامل با مصیبت او همراهی کند. این پیام، به خصوص برای نسل جوانی که در ایران و بسیاری نقاط جهان، به سادگی و از پشت صفحه های گوشی های همراه با سایت ها و اپلیکیشن های رنگارنگ قمار مواجه است، می تواند آموزنده و هشداردهنده باشد.
منبع: آرایش عروس
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب