تغییر اقلیم و تهدید سلامت سالمندان ضرورت برنامه ریزی هدفمند
آرایش عروس: یک متخصص سلامت در بلایا و فوریت ها، با اشاره به موضوع تغییر اقلیم و بحران ها، بر ضرورت برنامه ریزی برای ایمنی سالمندان تاکید کرد.
به گزارش آرایش عروس به نقل از مهر، آرزو دهقانی، در نوشتاری به بهانه هفته ملی سالمندان، عنوان داشت: هفته ملی سالمندان سال جاری، با شعار عصر زندگی طولانی تر، بازاندیشی در نظام ها به منظور زندگی بهتر نامگذاری شده است. این شعار زمانی معنای حقیقی خویش را پیدا می کند که نظام های حمایتی، سلامت و مدیریت بحران، سالمندان را نه بعنوان گروهی با اولویت پایین تر، بلکه بعنوان جمعیتی که نیازمند برنامه ریزی اختصاصی است ببینند، چون که امروزه دیگر نمی توان در بحران به شکل انفرادی برنامه ریزی نمود. تغییر اقلیم، بحران های پیچیده و چندلایه ای را رقم زده که ضعف سالمندان را چند برابر می کند.
واقعیت اینست که سالمندان در حوادث و بلایا، بیشتر از هر گروه سنی دیگری در معرض خطر هستند. تحقیقات نشان می دهد که ضعف سالمندان در وضعیت بحرانی تا سه برابر بیشتر از جوانان است و خیلی از موارد مرگ ومیر در بحران هایی مانند بلایا و جنگ مربوط به این گروه سنی می شود. این تجارب و آمار، یک پیام روشن دارد و آن اینست که اگر نظام های مدیریت بحران، سالمندان را در برنامه ریزی های خود نبینند، در عمل بخش بزرگی از جامعه را در مقابل خطرها فراموش کرده اند.
با توجه به شرایط جهانی، دیگر تغییر اقلیم صرفا یک چالش زیست محیطی محسوب نمی شود بلکه به عاملی برای تشدید نابرابری های اجتماعی و تهدید مستقیم سلامت تمامی افراد جامعه، بخصوص سالمندان تبدیل گشته است. موج های گرما و سرما، که با تغییر اقلیم شدت و فراوانی بیشتری یافته اند، به صورت مستقیم بر سلامت این گروه اثر می گذارند. مطالعه ای در دزفول نشان داده است که موج های گرمایی با افزایش ریسک بستری شدن سالمندان بالای ۷۵ سال به علت بیماری های قلبی عروقی مرتبط می باشد و موج های سرمایی نیز خطر بستری در گروه سنی ۶۵ تا ۷۴ سال را به صورت معناداری می افزاید. افزایش دمای هوا با بالا رفتن نرخ سکته های قلبی و مغزی مرتبط می باشد. سالمندان به علت کاهش احساس تشنگی، مصرف کمتر آب و عروق تنگ تر، بیشتر از سایر گروه ها در معرض این خطرات قرار دارند.
آسیب پذیری ساختاری در بحران های پیچیده
بحران های امروزی دیگر تک لایه نیستند. جنگ، تغییر اقلیم، لطمه های اقتصادی و همه گیری ها با هم ترکیب شده و بحران هایی پیچیده و چندبعدی می سازند. سالمندان در این شرایط با ضعف ساختاری چندلایه مواجه اند که هر لایه، لایه دیگر را تقویت می کند.
لایه نخست، محدودیت های جسمانی است. شیوع بیماری های مزمن، اختلالات شناختی و مشکلات حرکتی، توانایی فرار و جابجایی از مناطق خطر را به شکل جدی می کاهد.
لایه دوم، وابستگی به ابزارهای کمکی است؛ خیلی از سالمندان برای جابجایی به عصا، واکر یا ویلچر وابسته اند و بدون مراقب نمی توانند به مکان امن بروند. این وابستگی در وضعیت بحران که خانواده ها پراکنده می شوند، چالشی فرساینده و مهلک است.
لایه سوم، شکاف دیجیتالی است. اطلاعات حیاتی اغلب از راه فضای مجازی منتقل می شود، اما پژوهشها نشان میدهد که تنها ۲۰ درصد از سالمندان اروپایی بالای ۷۵ سال به صورت فعال از اینترنت استفاده می نمایند و همین شکاف دیجیتالی، دسترسی آنان به اطلاعات حیاتی در رابطه با مسیرهای تخلیه و هشدارهای اضطراری را محدود می کند. در شرایطی که این اطلاعات می تواند تفاوت بین زندگی و مرگ باشد، این شکاف غیرقابل چشم پوشی است.
لایه چهارم، دلبستگی به مکان است؛ پیوندهای عاطفی عمیق به خانه و محله می تواند سالمندان را از دور شدن از مناطق خطر باز دارد و آنان را در معرض مستقیم تهدید قرار دهد. لایه پنجم، کرامت انسانی و بهداشت است. ازدحام در سرپناه ها همراه با نبود دسترسی به آب سالم، بهداشت مناسب و امکانات مدیریت نیازهای اولیه انسانی، توانایی سالمندان به منظور زندگی با کرامت را بشدت تحت تأثیر قرار می دهد و بر سلامت روانی و جسمانی آنان اثر منفی می گذارد. در سودان، حدود ۶۰ درصد از مراکز بهداشتی از زمان شروع درگیری لطمه دیده یا نابود شده اند و این امر سالمندان دچار بیماری های مزمن را در وضعیتی حاد قرار داده است. در اوکراین، حدود نه میلیون سالمند مستقیماً تحت تأثیر جنگ قرار گرفته اند. همینطور تخمین زده می شود که کمتر از یک درصد از کمک های بشردوستانه به صورت صریح به نیازهای سالمندان اختصاص می یابد.
آنچه نیاز است، برنامه ریزی هدفمند در سه سطح است: قبل از بحران، هنگام بحران و بعد از آن. قبل از بحران، ایمن سازی محیط زندگی سالمندان باید در اولویت قرار گیرد. یک «کیف نجات» ویژه سالمندان شامل داروهای حیاتی برای حداقل یک هفته تا ۱۰ روز، نسخه پزشک، کارت مشخصات شامل اطلاعات پزشکی و شماره تماس بستگان، باتری اضافه سمعک، عینک یدکی، عصای تاشو، پوشینه و زیرانداز بهداشتی، مواد غذایی نرم و قابل بلع، و برای داروهای یخچالی مانند انسولین، کیف عایق ضرورت دارد. آموزش خانواده ها و مراقبان برای شناسایی این نیازها و تهیه این اقلام، قدمی عملی و کم هزینه است.
هنگام بحران، تخلیه ایمن سالمندان نیازمند برنامه ریزی از پیش تعیین شده است. مسیرهای تخلیه باید بدون پله، شکاف و شیب های تند طراحی شوند. مراکز ارایه خدمات سلامت و ضروی و اسکان باید ترجیحاً در طبقات پایین، با سرویس بهداشتی قابل دسترس، روشنایی مناسب و بدون موانع فیزیکی باشند. در توزیع کمک ها نیز باید توانایی سالمندان در ایستادن یا صف کشیدن طولانی، تعبیه جای نشستن و دسترسی به نقاط توزیع نزدیک درنظر گرفته شود.
پس از بحران، ادامه مراقبت از بیماری های مزمن مهم است. قطع دسترسی به داروهای دیابت، فشار خون و قلبی می تواند در عرض چند روز وضعیت سالمند را به وخامت بکشاند. خدمات بهداشتی اضطراری باید داروهای اساسی را برای سالمندان فراهم آورند و کلینیک های سیار یا حمل و نقل مجانی برای دسترسی آنان به امکانات درمانی درنظر گرفته شود. حفظ ارتباطات خانوادگی و اجتماعی، مشارکت در تعاملات اجتماعی به کاهش اضطراب و جلوگیری از انزوا کمک می نماید.
شعار «بازاندیشی در نظام ها» دقیقا به همین نقطه اشاره دارد. نظام مدیریت بحران، نظام سلامت، نظام حمایت اجتماعی و نظام طراحی شهری، هر یک باید سهم خویش را در برابر سالمندان ادا کنند. سند ملی مدیریت بحران نیازمند فصلی اختصاصی برای سالمندان است. سیستم سلامت باید پروتکلهای ویژه برای ادامه درمان بیماری های مزمن در بحران داشته باشد. نظام حمایت اجتماعی باید شبکه های محله ای و خانواده ای را برای شناسایی سالمندان در معرض خطر تقویت کند. برنامه های ملی سازگاری با تغییرات اقلیمی نیز باید به صورت صریح نیازهای سالمندان را در خود بگنجانند.
این نکته نیز قابل توجه است که سالمندان صرفا دریافت کنندگان کمک نیستند. تجربه، دانش محلی و مهارت های آنان در زمان بحران می تواند منبع ارزشمندی برای جامعه باشد. در خیلی از جوامع، سالمندان بعنوان رهبران اجتماعی، میانجی گران صلح و انتقال دهندگان دانش بومی به ایفای نقش می پردازند. رویکرد درست، نه حمایت یک سویه، بلکه توانمندسازی و مشارکت آنان در برنامه ریزی و پاسخ است.
زندگی طولانی تر زمانی پرارزش است که در آن، سالهای پایانی عمر با امنیت، کرامت و آرامش سپری شود. در جهانی که تغییر اقلیم و بحران های پیچیده، مخاطرات طبیعی و بحران های انسان ساخت همواره رخ می دهد، باید برنامه ریزی اختصاصی، هماهنگی میان بخشی و نگاه چندبعدی به نیازهای سالمندان در برنامه های خرد و کلان و حاکمیتی مورد توجه قرار گیرد.
منبع: aroosmakeup.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب